Çin ve Tayvan arasındaki gerilimin yükselmesine dikkat çeken Intel, yakın gelecekte sektörün en iyisi olabilmek için hükümetin de kendilerine büyük bir destek vermesini istiyor.

Küresel çip krizinin en büyük sebebi aslında Tayvanlı TSMC’nin yaşadığı aşırı talebe yetişememesi ve Intel, Samsung gibi dökümcülerin ise verimlilik konusunda yetersiz kalması olarak gösterilebilir. Bununla birlikte çok daha ciddi bir konu var ki o da Çin-Tayvan gerilimi. 

TSMC sıkıntıda

Tayvan ismini sahneye çıkardığı teknoloji devleri ve özellikle dökümcü TSMC’nin hayati bir öneme sahip olmasıyla biliyoruz. Ne var ki tarihine baktığımızda çok daha farklı ve gerilimin asıl sebebi bir hikaye ile karşılaşıyoruz.

Tayvan aslında Çin Cumhuriyeti olarak biliniyor. Milliyetçi Çan Kay Şek, 1940’lı yıllara kadar Çin yani Çin Halk Cumhuriyeti’ni yönetmişti ancak Mao’nun başında olduğu Çin Sovyet Yönetimi ile girdiği iç savaşta kaybedince Tayvan’a kaçtı ve Çin Cumhuriyeti olarak ölümüne kadar 1975 yılına kadar burada yönetimde kaldı. 

1971 yılında Birleşmiş Milletler, Çin Cumhuriyeti’ni çıkardı ve yerine Mao’nun yönetimindeki Çin Halk Cumhuriyeti’ni aldı. Bu tarihten sonra Tayvan bir özerk bölge gibi Çin baskısı altına girdi. Bu baskı sebebiyle BM dahil bugün hiç bir büyük ülke Tayvan’ı tanıyamamış durumda. Milyarlarca dolar iş ilişkisi olan ABD ve Avrupa’dan bu baskıyı kırabilecek ülke çıkmadı. Vatikan hariç.

Çin sürekli Batılı ülkeleri Tayvan’ı kışkırtmakla suçluyor ve Tayvan hava sahasını taciz ederek gerekirse savaşa girebileceğini söylüyor. Böyle bir durumda TSMC’yi bırakın Tayvanlı üreticilerle bile iş ilişkisini yürütmek mümkün olmayabilir. 

Intel patronu Pat Gelsinger bu gelişmelere dikkat çekerek ABD hükümetini uyardı. Tayvan’ın güven vermediğini ve bir savaş ihtimalinde üretimin büyük aksamalara neden olacağını belirtti. Bu bakımdan hükümetin kendilerine destek olması gerektiğini vurguladı. 

Gelsinger ayrıca Samsung ve TSMC’nin kendi ülkelerinden büyük destek aldığını, aslında Intel’in dolaylı olarak Güney Kore ve Tayvan devletleri ile rekabet etmek zorunda kaldığını dile getiriyor. Yani üstü kapalı olarak hükümetin 50 milyar dolarlık yonga bağımsızlığı programından en iyi şekilde yararlanması gerektiği mesajını vermiş oluyor. 

Intel özellikle 5nm ve sonrasında üretim yapabilecek yeterli tesise sahip değil. Samsung ve TSMC’nin yatırım hamlelerine hızlı karşılık verebilmesi için devletin yardımına ihtiyacı var. Böylece sektörde iddialı bir konuma gelebilecek.